VAR (voor artiesten)

VAR (voor artiesten)
Voor uitvoerend artiesten (musici, acteurs, etcetera) geldt in Nederland al meer dan vijftig jaar de zogeheten artiestenregeling. Deze komt er kortgezegd op neer dat artiesten, gedurende hun optreden, als werknemer in dienst zijn bij hun opdrachtgever. Deze opdrachtgever is dus hun werkgever, en moet in verband daarmee een loonadministratie voeren en loonbelasting en premies afdragen over het loon van de artiesten.
Daarop zijn twee uitzonderingen mogelijk:
a) de gage wordt uitbetaald aan een bandleider/artiestenbureau/impresariaat o.i.d. met een inhoudingsplichtigenverklaring
b) de gage wordt uitbetaald aan één of meer artiesten die in het bezit zijn van een Verklaring Arbeidsrelatie, waaruit blijkt dat de belastingdienst hun inkomsten uit muziek aanmerkt als winst uit onderneming (VAR-wuo).
Deze VAR-wuo is (sinds 2005) de opvolger van de zogeheten zelfstandigheidsverklaring artiesten, die dezelfde functie had. Artiesten kunnen deze VAR-wuo aanvragen bij de belastingdienst, waarbij aan  de hand van een vragenlijst moet blijken of de artiest zijn/haar werkzaamheden naar het oordeel van de belastingdienst alszelfstandig ondernemer uitoefent. Niet elke VAR is een VAR-wuo: daarnaast komt met name de VAR-row (resultaat uit overige werkzaamheden) veelvuldig voor, maar die is in dit verband volstrekt waardeloos.
Heeft een artiest een geldige VAR-wuo, dan mag hij of zij – mits er bovendien een kopie van zijn/haar paspoort of ID-bewijs bij de opdrachtgever wordt ingeleverd – de gage voor een optreden bruto incasseren. De artiest is in dat geval zelf verantwoordelijk voor de afdracht van belastingen en eventuele verzekeringspremies. Over de gage berekent de artiest normaalgesproken bovendien 6% BTW aan de opdrachtgever.
Heeft een artiest daarentegen geen geldige VAR-wuo dan moet de gage door de opdrachtgever‘verloond’ worden. Het uit te betalen bedrag wordt beschouwd als nettoloon, en de opdrachtgever is daarover aan de belastingdienst loonbelasting en premies voor de sociale verzekeringen verschuldigd.
Heeft een artiest geen geldig paspoort of ID-bewijs dan mag hij/zij in geen enkel geval gage ontvangen, dus niet op basis van een eventuele VAR-wuo en al evenmin als nettoloon.

Artiesten kunnen een VAR aanvragen bij de belastingdienst. Het aanvraagformulier is beschikbaar op de website van de belastingdienst, en kan in veel gevallen ook digitaal worden ingediend. De vragen op dit aanvraagformulier gaan onder meer over het aantal verwachte opdrachtgevers, de verwachte omzet, ondernemersrisico’s en dergelijke.
Een afgegeven VAR was nooit langer dan één kalenderjaar geldig, en kon verlengd worden door opnieuw een aanvraag in te dienen voor het volgende kalenderjaar. Wie daarentegen drie jaar achter elkaar dezelfde VAR heeft gekregen kreeg deze in principe voortaan jaarlijks automatisch door de belastingdienst toegestuurd.
In afwijking daarvan heeft de belastingdienst echter laten weten dat alle voor het jaar 2014 afgegeven VAR’ren ook in 2015 nog geldig zijn. Dit heeft te maken met een nieuwe aanvraagprocedure, die naar verwachting in 2015 in werking zal treden. Voor de huidige stand van zaken met betrekking tot die nieuwe zogeheten webmodule is meer te lezen in de afdeling Recent nieuws op deze website.